Wat gebeurt er in je lichaam tijdens stress?
Stress wordt vaak gezien als iets wat zich afspeelt in je hoofd. Je hebt veel aan je hoofd, piekert veel of voelt je opgejaagd. Maar stress is in de eerste plaats een lichamelijk proces. Je lichaam maakt namelijk geen onderscheid tussen een deadline op je werk, een conflict met een dierbare of een naderende tijger. In alle gevallen schakelt het over naar een staat van paraatheid.
Je lichaam gaat in de actiestand
Wanneer je stress ervaart, activeert je zenuwstelsel het sympathische systeem. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor actie, alertheid en overleving.
Er gebeuren dan allerlei dingen tegelijk:
- Je hartslag stijgt;
- Je ademhaling wordt sneller;
- Je spieren spannen zich aan;
- Je bloeddruk neemt toe;
- Je lichaam maakt stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol;
- Je spijsvertering krijgt minder prioriteit.
Deze reactie is heel nuttig als er daadwerkelijk gevaar dreigt. Het probleem ontstaat wanneer deze toestand te lang aanhoudt.
Stress kost energie
Veel vrouwen die bij mij komen zeggen: “Ik ben moe, maar ontspannen lukt niet.” Dat is een belangrijk signaal. Bij langdurige stress blijft je lichaam energie verbruiken alsof er voortdurend iets opgelost moet worden. Je staat als het ware continu “aan”. Daardoor kun je klachten krijgen zoals:
- Vermoeidheid;
- Slecht slapen;
- Een vol hoofd;
- Overprikkeling;
- Hoofdpijn;
- Spier- en nekklachten;
- Vergeetachtigheid;
- Emotionele gevoeligheid.
Het bijzondere is dat je je soms pas bewust wordt van de stress wanneer je eindelijk probeert te ontspannen.
Waarom ontspannen soms zo lastig is
Veel mensen denken dat ontspanning vanzelf komt zodra er rust is. Maar wanneer je zenuwstelsel langere tijd onder spanning heeft gestaan, kan het moeite hebben om terug te schakelen. Je lichaam is gewend geraakt aan alertheid. Daardoor kun je merken dat:
- Je hoofd blijft doorgaan;
- Je snel schrikt;
- Stilzitten onrustig voelt;
- Je moeilijk in slaap komt;
- Je voortdurend “iets moet”.
Je lichaam heeft dan tijd nodig om te ervaren dat het weer veilig is.
Stressklachten herkennen
Stress hoeft niet altijd te voelen als stress. Veel vrouwen die bij mij komen ervaren vooral lichamelijke klachten. Ze zijn moe, slapen minder goed, voelen zich sneller overprikkeld of merken dat hun lichaam voortdurend gespannen aanvoelt. Vaak denken ze dat ze gewoon even moeten doorzetten, terwijl hun zenuwstelsel al langere tijd onder druk staat. Veel voorkomende stressklachten zijn:
- Vermoeidheid en gebrek aan energie;
- Een vol hoofd en piekeren;
- Nek- en schouderklachten;
- Slaapproblemen;
- Prikkelbaarheid;
- Concentratieproblemen;
- Overprikkeling;
- Gevoelens van onrust of opgejaagdheid.
Wanneer deze klachten langere tijd aanhouden, spreken we soms van chronische stress. Op dat punt lukt herstellen vaak niet meer vanzelf en kan het risico op burn-out toenemen. Juist daarom is het belangrijk om signalen van je lichaam serieus te nemen. Je lichaam probeert je niet tegen te werken. Het probeert je iets duidelijk te maken.
Herstel begint in het lichaam
Praten kan waardevol zijn, maar stress nestelt zich vaak ook in het lichaam. Daarom kan het helpend zijn om niet alleen te begrijpen wat er aan de hand is, maar het lichaam ook daadwerkelijk de gelegenheid te geven om te ontspannen. Massage kan daarbij ondersteunen. Door aanraking, rust en aandacht krijgt het zenuwstelsel een signaal dat het niet langer hoeft te vechten, vluchten of presteren. Vanuit die ontspanning ontstaat vaak weer ruimte om helder te voelen wat je nodig hebt.
Tot slot
Stress is geen teken dat je zwak bent. Het is een teken dat je lichaam zich probeert aan te passen aan wat er van je gevraagd wordt. Maar niemand kan onbeperkt blijven geven zonder op te laden. Soms begint herstel niet met harder werken aan jezelf, maar met vertragen. Met luisteren. Met weer even thuiskomen in je lichaam.
Je bent welkom in mijn Praktijk voor Massage & Bewustwording. Hier kun je weer terugzakken in je lijf en even ontsnappen aan je deadlines en to do-lijstjes. Bij mij op de tafel hoef je even niets. Het is een plek waar je lichaam tot rust mag komen en waar weer ruimte ontstaat om te voelen wat aandacht vraagt.
